қаз

Блогтар

Қазақстандықтар прогреске дайын ба?

17 маусым 2019

site

Қуаныш Жайықов

серіктес

мақаламен
бөлісу

дерек
көздеріне
сілтеме

https://www.facebook.com/CenterResearchConsulting/posts/2413096768922680

Соңғы 15-20 жылда реформалар жүргізуге және мемлекеттік бағдарламаларды іске асыруға көптеген әрекет жасалды. Нақты шешімдерге қатысты көп нәрсе сәтті болды. Ал көпшілік құбылыстарға өзгеріс жоқ – кәсіпкерлік, «көлеңкеден» шығару, азаматтық белсенділік және басқалар. Үкіметке барлық дамыған әлемнің мамандары кеңес берді.

Неліктен? Нұсқалардың бірі - қоғам піспеген, мәдениет кедергі. Социум, организм ретінде, әзірге «бөгде» шешімдерді қабылдамайды.

Ғалымдар Р. Инглхарт және К. Вельцель елдерді «мәдени картаға» бөлді.  Құндылықтардың екі бағыты: 
- дәстүрлерден зайырлылық пен рационализмге дейін;

-«күн көру» құндылықтарынан өз ойын білдіруге дейін.
Қазақстан бірқалыпты дәстүрмен және «өмір сүруге» баса назар аудара отырып, сол жақ төменгі квадрантта болды.
Бұл қалай түсіндіріледі 
- Дәстүрлі құндылықтар (тігінен). Діннің, отбасының, биліктің және беделдің маңыздылығы. Ажырасу, жасанды түсік, эвтаназия және өзіне-өзі қол жұмсауға жол берілмейді. Ұлттық мақтаныш пен ұлтшылдықтың жоғары деңгейі. 
- «Күн көру» құндылықтары (көлденеңінен). Экономикалық және физикалық қауіпсіздікке баса назар аудару. Этноцентризм, шетелдіктерге, секс-азшылықтарға деген сенім мен төзімділіктің төмен деңгейі. Қоршаған ортаны қорғаудың, гендерлік теңдіктің әлсіз мәні. Экономикалық және саяси өмірге әлсіз қатысу.

Қазақстан 2 әлемнің шекарасында орналасқан: ислам және православиелік. Осындай «күн көрушілер», бірақ әлдеқайда зайырлы - Ресей және Оңтүстік Корея. Осындай дәстүрлі, бірақ өзін – өзі көрсету айтарлықтай жоғары - АҚШ, Ұлыбритания, Канада. Скандинавия, Германия және Швейцария - диагоналі бойынша екі өлшемде.

Басты қорытынды – біз алдыңғы қатарлы елдерден тіпті мәдени деңгейде ерекшеленеміз, сондықтан дайын рецептерді қолдану мүмкін емес. Мысалы, демократия. «Карта бойынша оңға» жылжусыз демократияға сұраныс болмайды. Маслоу бойынша, адамдар алдымен базалық қажеттіліктерді – физиологиялық және қауіпсіздікті жабады, кейін өздерінің азаматтық құқықтары үшін сұрай бастайды.

Карта бойынша қалай ілгерілеуге болады? Экономикасыз ешқалай. «Вертикаль бойынша» ең үлкен секіріс аграрлық қоғамнан индустриялық қоғамға көшкен кезде орын алады. «Горизонталь бойынша» ең үлкен секіріс индустриялық қоғамнан білім экономикасына көшу кезінде орын алады.

Естеріңізге сала кетейік, қазақстандықтардың 42% - ы ауылда тұрады. Алматылықтар мен астаналықтар – халықтың 16%. 150 мың теңгеден астам ақша халықтың тек 1,5% - ы (Комстат) алады.

Мәдени карта

Біз кімбіз? Қазақстандықтан құндылықтар деңгейінде қалыпты дәстүрлі және қауіпсіздікті басым түрде бағалайды.

Елдердің мәдени картасы (құндылықтар)

мақаламен
бөлісу

дерек
көздеріне
сілтеме

https://www.facebook.com/CenterResearchConsulting/posts/2413096768922680

барлығын көрү

Талдау

толығырақ

Блогтар

толығырақ

Жаңалықтар

толығырақ
site