Блогтар
CGE ЭКОНОМИКАЛЫҚ МОДЕЛІ ТУРАЛЫ. 2 БӨЛІМ
22 мамыр, 2020
Айгерим Кушумбаева
Сарапшы
мақаламен
бөлісу
дерек
көздеріне
сілтеме
CGE моделі туралы постттар топтамасын жалғастыра отырып, бұл постта оның басты процестері және мүмкіндіктері сипатталатын болады. ВМОР ізін жалғаушыларға кіріспе постқа құнды пікір жазғаны үшін алғыс білдіреміз, оны негізге ала отырып, біз алдағы жұмыстарымызға маңызды мәліметтер алдық. Әрі қарай пікір алмасуға үміттенеміз.
CGE моделі қалай жұмыс істейді?
Модельдегі әсерлерді есептеу процесі кіріспе қатарға: деректер (шығындар -шығару (ТЗВ) кестесі, икемділік коэффициенттері), модельдің өзіне (теңдеулер және шарттар жүйесі түрінде), экзогенді айнымалыларды және шоктарды таңдауға байланысты болады
1-суретте модельдің жұмысындағы аталған элементтердің өзара байланысы көрнекі түрде берілген. Осылайша, процесс үлгінің теңдеулері мен шарттарына сәйкестігі үшін калибрлеуден басталады. Кез келген тепе-теңдікті есептеу алдында қандай ауыспалы модельдер экзогенді, яғни оған байланысты болмайтынын анықтау қажет. Таңдау талдаудың мақсатына және сараптамалық талғамдарға байланысты (мысалы, ұзақ мерзімді және қысқа мерзімді сценарий арасындағы таңдау).
Базалық тепе-теңдік модельдің алғашқы нәтижесі болады және экономиканың қандай да бір сыртқы шок/саясатсыз жағдайын сипаттайды, дегенмен, барлық нарықтар тепе-теңдікте болады. Ол ТЗВ алынған экономика туралы деректер мен икемділік коэффициенттері (елімізге тән агенттердің әрекеттерін, олардың бағаның өзгеруіне реакциясын қамтитын) негізінде қалыптасады.
Модельдің шоктарын анықтағаннан кейін сыртқы шоктарға (немесе шоктарға) жауап ретінде экономикалық көрсеткіштер гипотетикалық түрде қайта құрылатынын көрсететін балама тепе-теңдік қалыптасады.
Саясаттар мен сыртқы факторларды талдауға арналған нәтижелер экономикаға инкременттік әсер немесе базалық тепе-теңдік пен баламалы (2-суреттегі C-B) көрсеткіштер арасындағы айырмашылық болып табылады.
Қазақстандық модельдің мүмкіндіктері
KAZORANI қазақстандық моделі экономиканың 68 секторын қамтиды және аймақтарда кеңеюі ықтимал (макрокөрсеткіштер деңгейінде).
Оның мүмкіндіктерінің арасында талдау мақсатына байланысты әр алуан экзогенді айнымалыларды таңдауға болады (бұрын пікірлерде айтылған).
Сондай-ақ, бірнеше шок болуы мүмкін. Бұл жағдайда ҚР түсті металға экспорттық сұранысқа қосарлы шок әсерін бір мезгілде - бағасы тұрғысынан да, көлемі тұрғысынан да (екі жеке шок қалыптастырады) бағалау мүмкін болады.
Саясаттарды талдау үшін қолайлы функция секторларды кез келген белгі: жергілікті/сауда, технологиялылық және т. б. бойынша топтастыру болып табылады. Мысалы, өңдеу өнеркәсібінің жоғары технологиялық секторларына, Advanced Manufacturing және т. б. тобына шок әсерлерін атап көрсетуге болады.
Жалпы, экономикадағы сандық құралдардың көпшілігіне тән модельдің кейбір әдістемелік жорамалдарына қарамастан, оның икемділігі және гипотетикалық жақындатылған сценарийлерді анықтау үшін пайдаланудың ыңғайлылығы белгілі бір артықшылық болып қала береді.
мақаламен
бөлісу
дерек
көздеріне
сілтеме
барлығын көрү